घर धनी र घर भाडामा लिने व्यक्त्तिले ध्यान दिनु पर्ने अधारभुत कुराहरु

हामी यस अर्थमा भाग्यमानी छौं कि चाहे त्यो पैत्रिक रुपमा होस् वा सो आर्जित अपवाद बाहेक हामीसँग आफ्नो जन्म स्थानमा कच्ची वा पक्की रुपमा एउटा बासोबास गर्ने घर छ । तर आज हामी मध्ये जो कोही गुणस्तरी जीवनको सपना देखेर जन्मथलो भन्दा टाढा हुन बाध्य छौं । जसले गर्दा आफ्नो घरबाट टाढा भएका छौं । उच्च अध्ययनको लागि होस् वा कामको लागि हामी शहर केन्दीत हुन पुगेको छौं । अस्थायी बासोबासको लागि भाडामा घर, फल्याट, कोठा लिएका छौं । अस्थायी बसोबासललाई सहज र सुखद बनाउन देहायको कुरा मनन् गर्नु पर्दछ ।

घरधनी

कानूनत भौतिक रुपमा स्वामीत्व प्राप्त व्यक्ति नै सम्बन्धित घरको घरधनी हुन् । जसले आय आर्जनको लागि अस्थायी रुपमा पुरै वा आंशिक क्षेत्र शर्त सहित निश्चित दरमा भाडामा बस्ने व्यक्तिलाई उपलब्ध गराउने गर्दछन् । सामान्यतया तोकिएको भाडा मासिक रुपमा डेरावालासँग लिने हिसाबले समझदारी भएको हुन्छ ।

बहालमा बस्ने व्यक्ति / डेरावाल

अरु कसैको स्वामित्वमा रहेको घर वा घरको निश्चित क्षेत्र शर्त सहित निश्चित भाडादरमा अस्थायी रुपमा बासोबासको लागि प्रयोग गर्ने व्यक्तिलाई बोलिचालिको शब्दमा डेरावाला भन्ने गरीन्छ । शहर प्रवेषसँगै पहिलो प्राथमीकता भनेको आफ्नो बजेट अनुसारको डेराको व्यवस्थापन गर्नु हो । डेराको व्यवस्थापन गर्दा आफ्नो मुख्य लक्ष्यलाई सहज हुने गरी स्थानको छनौट पनि गर्नु आवश्यक छ । यसले आउँने दिनमा समयको व्यवस्थापन गर्न मद्दत पुग्नेछ । शुरुका दिनमा नयाँ ठाउ, अरुको घर, अरुकै शर्त अनुसार बसोबार गर्नुपर्ने जस्ता कुराले मनोवैज्ञानीक रुपमा खल्लो अनुभीती हुने गर्दछ । अवसरको खोजी र लक्ष्य प्राप्तीको लागि केही कुरा सम्झौता गर्नु पर्दछ । पहिलो सम्झौता तपाईको घरवालाबाट डेरावाला हुँदा हुन्छ । यसलाई सहज रुपमा लिनु पर्दछ ।

घरधनी र डेरावाला वीच देहाँयको कुरामा विचार पु¥याउँदा दुवै पक्षलाई सहज र बसाई सुखद हुन सक्दछ । घरधनीले आफ्नो घर/कोठा प्रयोग गर्न दिनु अगावै प्रयोग गर्ने व्यक्तिसँग प्रष्ट रुपमा आफ्नो कुराहरु राख्नु पर्दछ । त्यसैगरी घरधनीको कुरामा सहमत हुने अवस्थामा घर/कोठा प्रगोग गर्ने व्यक्तिले पनि आफ्नो कुरा घरधनीसँग प्रष्ट रुपमा राख्नु पर्दछ । ताकी पछि दुवै पक्षलाई असहज महसुस नहोस् । दुवै पक्षको लागि घरबहाल सम्झौता गर्नु उपयुक्त हुन्छ । कानूनी रुपमा घरबहाल सम्झौता अनिर्वाय छ । घर बहाल सम्झौताले अस्थायी ठाउँमा स्थायी तरिकाले बस्ने वातावरण बनाउँछ भने कानूनी दायित्व पनी पुरागर्न बाध्य बनाउछ ।  

घरधनीको तर्फबाट ध्यान दिनु पर्ने कुराहरु :

१. घर भाडा : भाडामा बस्ने व्यक्तिलाई शुरुमानै प्रष्ट रुपमा घर भाडादर बताउनु पर्दछ । भाडादरलाई मात्रै महत्व नदिइ भाडामा बस्ने व्यत्तित्वलाई पनि ध्यान दिनु पर्दछ । सामान्यतया महिनाको अन्तिम रुपमा भाडा बुभ्mने चलन भए पनि, सोको समेत प्रष्ट रुपमा उल्लेख गर्नु पर्दछ । भाडाबस्ने व्यक्तिले खपत गर्ने विधुत युनिट दर, पानी, ईन्टरनेट र फोहोर व्यवस्थापनको लागि कुन दरमा र कति तिर्नु पर्ने हो, सोको पनि शुरुमानै स्पष्ट गर्नु पर्दछ । मनमा अन्यकुरा भए त्यो पनि स्पष्ट रुप्मा बताउनु पर्दछ । ताकी आउँने दिनमा यी कुराहरुबाट असहज वातावरण नबनोस् । 

२. घरभाडा वृद्धि : वर्षको परिर्वतनसँगै अनुभूति हुने मुल्य वृद्धि र सम्पत्तीको क्षयीकरण र भाडावालाको समुधुर सम्बन्धलाई समेत ख्याल राख्दै घर भाडा वृद्धि गर्न सकिन्छ । भाडा वृद्धि निश्चित अवधी पश्चात वृद्धि हुने व्यवस्था गर्नुपर्दछ । भाडा वृद्धि छोटो अवधी र अघोषीत अवधी भित्र गर्नु हुँदैन । यसको जानकारी भने शुरुमानै भाडामा बस्ने व्यक्तिलाई दिनु पर्दछ । ताकी पछि यस्तो कुराले खल्लो अनूभूति दुवै पक्षलाई नहोस् । 

३. सम्मान र सदभाव व्यवहार: तपाईको घर/कोठा अस्थायीरुपमा आपसी समझदारीको भाडादर बुझाउने गरी प्रयोग गरेको हुँदा बाहलमा बस्ने व्यक्ति तपाईको लागि भाडावाला मात्र नभई असल उपभोक्ता पनि हो भन्ने कुराको ध्यान दिनु पर्दछ । तपाईको जस्तै घर उसको पनि आफ्नो जन्मथलो वा अन्य ठाउँमा छ भन्ने हेक्का राख्नु पर्दछ । भाडामा बस्ने व्यक्ति घरवीहन नभई उ आफ्नो स्थायी सपना पुरा गर्न अस्थायी रुपमामात्र तपाईको घरमा भाडामा बसेको हो भन्ने कुरा बुझन जरुरी छ । तपाईको सम्पत्ति तोकीएको भाडादर बुझाएर अस्थायी रुपमा प्रयोग गरेको हुँदा आर्थिक रुपमा उ यसको लागि सक्षम छ भन्ने कुरा भुल्न हुँदैन । त्यसैले एउटा असल छेमेकीको रुपमा व्यहोरा गर्नुपर्दछ । यसले दुवै पक्षलाई सहज र सरल वातावरणको अनुभूति गराउँदछ । 

घर/कोठा बाहलमा बस्ने व्यक्तिले ध्यान दिनु पर्ने कुराहरु:

१. घर भाडा तथा भुक्तानी: आर्थिक रुपमा आफूलाई अप्ठेरो नपर्ने दरमा घर/कोठाको व्यवस्थापन गर्नु पर्दछ । घर धनीले आयआजर्नको दृष्टिकोणबाट आफ्नो सम्पत्ति अस्थायी रुपमा निश्चित भाडा दरमा प्रयोगको लागि उपलब्ध गराएको कुरा मनन् गर्नु पर्दछ । त्यसैले घर भाडा र विधुत खपत युनिट दर समेतको छिनोफानो गर्नु पर्दछ । घरबहालमा बस्नु अघिनै घरधनीको सबै कुरा राम्रोसँग बुझनु पर्दछ, जस्तै पानी, फोहोर र प्रयोग गर्ने भए टि.भी. केवल तथा ईन्टरनेटको दर सामुहीक रुपमा यस्तो सुविधा प्रयोग गर्दा दुवै पक्षलाई आर्थिक रुपमा सस्तो पर्न जान्छ । शहरी घर धनीको लागि भाडा आम्दानीको स्रोत भएको हुँदा तोकिएको अवधीमा भुक्तान गरिदिनु पर्दछ । समयमा नै भुक्तानी गर्ने तालिकालाई प्राथमीकताको साथ पालन गर्नु पर्दछ । यसो गरिएमा कहिलेकाही ढिलोचाडो हुँदा समन्वय गर्न सजिलो हुन्छ । कथनकाल समयमानै भुक्तानी गर्न नसकेमा प्रष्ठ रुपमा जानकारी गराउनु पर्दछ । साथै सामाजीक रुपमा अन्यथा अर्थ लाग्ने र कानूनी रुपम बर्जित कुनै पनि कार्य गर्नु हुँदैन । यसले घरधनीलाई अस्थायी तनाव र स्वंयमलाई सामाजीक तथा आर्थिक नोक्सानको सामना गर्नु पर्ने हुन्छ ।  

२. घरभाडा वृद्धि: घर धनी र आफु विच भएको सहमती अनुसार तोकिएको अवधि पश्चात भाडामा वृद्धि हुन्छ भन्ने कुरा ध्यान दिनु पर्दछ । यसबाट आंशिक आर्थिक दायित्व बढने हुँदा आफ्नो बजेटको व्यवस्थापन गर्नु पर्दछ । घरभाडा वृद्धिलाई अन्यथा नलिई मुद्राको अवमुल्यन, महंगीको कारण भएको कुरा बुझ्नु पर्दछ ।  

३. सम्मान र सदभाव व्यवहार: बसुन्जेल आफुले प्रयोग गरेको घर/कोठा आफ्नै हो भनी अपनत्वको साथ प्रयोग गर्नु पर्दछ ।

नोट: घरबहाल सम्झौता अनिवार्य रुपमा गर्नु पर्दछ । basobaas.com बाट साभार गरियकाे ।

Sharing is caring!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

shares